انواع فعل صحیح ( مضاعف )

2- فعل مضاعف
تعريف: فعلي است كه دو حرف از حروف اصلي آن مانند هم (متجانس) باشند. مانند: مَدَدَ، مرَرَ
اقسام فعل مضاعف:
الف) فعل مضاعف ثلاثي: فعلي است كه عين الفعل و لام الفعل آن هم جنس باشد مانند: شَدَدَ.
ب) فعل مضاعف رباعي: فعلي است كه فاء الفعل با لام الفعل اول و عين الفعل با لام الفعل دوم متجانس باشند. مانند: زَلْزَلَ
شرايط ادغام فعل مضاعف:
الف) بهم متصل بودن دو حرف متجانس.
ب) ساكن بودن اولي و متحرك بودن دومي: مَدْدَ ¬ مَدَّ.
قواعد ادغام:
قواعد ادغام سه حالت دارد: در مواردي بايد ادغام كرد (وجوب) و در مواردي نبايد ادغام كرد (امتناع) و در مواردي مي توان ادغام كرد (جواز).
الف) موارد وجوب ادغام:
1- ساكن بودن حرف اول متجانس و متحرك بودن حرف دوم. مانند: المُعلْلِم ¬ المعلّم
2- متحرك بودن هر دو حرف متجانس مشروط بر اينكه اولاً در يك كلمه باشند و ثانياً اولي جايز التسكين باشد. مانند: مَرَرَ ¬ مَرْرَ ¬ مَرَّ.
ب) موارد امتناع ادغام:
1- زمانيكه حرف اول متحرك و حركت آن لازم باشد. مانند: دَدَن.
2- وقتيكه فعل مضاعف به ضمير رفع متصل شود. مانند: مَرَرْتُ.
3- در افعال تعجب با لفظ امر (براي رفع اشتباه از امر صحيح) مانند: أعْزِزْ بِعليّ.
4- زماني كه حرف ثالثي به اولين حرف متجانس اضافه و در آن ادغام شود مانند: مُهَلِّل.
5- در صورتيكه به اصل ثلاثي به خاطر الحاق به رباعي حرفي اضافه شود. مانند: جَلْبَبَ.
6- دركلمات سماعي مانند: قَطَطَ، ذَبَب.
ج) موارد جواز ادغام:
در صيغه هاي 1و4و7و13و14 مضارع مجزوم و امر، بشرط اينكه حرف اول مدغم فيه نباشد مانند: لَمْ يَمْدُدْ ¬ لم يَمُدَّ / اُمْدُدْ ¬ مُدَّ.
نكات:
* در پنج صيغه اول فعل ماضي، ادغام واجب است و در بقيه صيغه ها ادغام ممتنع مي باشد.
* در 2 صيغه 6و12 فعل مضارع، ادغام ممتنع و در بقيه واجب است.
* در صيغه هاي 1و4و7و13و14 فعل امر، ادغام جايز است و در صيغه هاي 6و12 ممتنع و در بقيه صيغه ها واجب است.
* افعال مضاعفي كه مضارع آنها بر وزن (يَفْعُلُ) است، امر، نهي و جحد آنها را به سه صورت مي توان خواند. مانند: مُدَّ – يمُدُّ ¬ مُدَّ يا مُدِّ يا مُدُّ
* اگر مضارع فعل مضاعف بر وزن (يَفْعَلُ) باشد، امر، نهي و جحد آنرا فقط به دو صورت مفتوح و مكسور بايد خواند: فَرَّ – يَفِرُّ ¬ فِرِّ يا فِرَّ.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: